کلاهبرداری در بحران
ویپیانفروشها در این روزها بهدنبال سودجویی از کاربران هستند
ویپیانفروشها در هفته گذشته بهدنبال ماهیگرفتن از آب گلآلود بودند. وقتی اینترنت ملی وصل شد موج تبلیغاتی « ویپیان اختصاصی، اینترنت ملی» از طرف سودجویان به راه افتاد که ادعا میکرد میتواند به اینترنت جهانی وصل شود. خریداران بعد از پرداخت پول با کلاهبرداری روبهرو شدند و اتصال فیلترشکنها پس از مدت کوتاهی قطع یا بسیار کند شد. در روزهای اخیر بعضی کاربران با تعجب دریافتند فیلترشکنهایی که برای آنها پول پرداخت کرده بودند، حتی با وجود اتصال به اینترنت بینالمللی هم کار نمیکنند.
مسدودکردن بعد از پرداخت پول
کاربرها زمانی متوجه کلاهبرداری میشوند که نهتنها از تماس و پیام مسدود میشوند بلکه «روبات» شبکه اجتماعی هم فرمان آنها را اجرا نمیکند. فروشندگان ویپیان مانند شرکتهای مخابراتی «بسته» دارند. روی خریدهای بزرگ تخفیف و برای جذب مشتری بیشتر به مشتریهای قبلی امتیاز میدهند. بازاردستدوم هم ساخته شده است؛ مثلا یک نفر 2ویپیان خریده و میخواهد یکی از آنها را با قیمت کمتر بفروشد. اشتراکها به نسبت اینکه چند کاربر را پوشش دهند یا چقدر سقف دانلود داشته باشند تغییر میکنند. در بازار زیرزمینی قیمتها هیچ مبنایی ندارد؛ از 50گیگ 5میلیون تومانی تا یک گیگ 500هزار تومانی. همین عجیببودن قیمتها هم نشان میدهد که اطمینانی بهکارکردن این برنامهها نیست. کارشناس فناوری اطلاعات و فضای مجازی درباره ادعای ویپیان فروشها میگوید: «ممکن است یک ویپیان واقعا بتواند مدتی از مسیر اینترنت ملی به اینترنت جهانی وصل شود. ولی احتمال کمی هست که بتوان از این راه به اینترنت جهانی وصل شد.» کیوان نقرهکار تأکید میکند:«بیشتر ادعاهای فروشندههای ویپیان برای بازارسازی و سوارشدن بر موج نگرانی و نیاز صاحبان کسبوکارهاست. مشاغل زیادی در ایران هستند که نیاز به اینترنت جهانی دارند و از قطعیهای اخیر زیان دیدهاند.»
بدافزار رایگان
فروشندگان ویپیان برای تبلیغ محصول خود هشدار میدهند که فیلترشکنهای رایگان بدافزار هستند و اطلاعات روی گوشی یا رایانه را جمعآوری میکنند. نقرهکار با تأکید بر اینکه ویپیان بهصورت کلی آسیبرسان محسوب میشود، میگوید:«فیلترشکن فقط برای کاربر زیان ندارد بلکه مسیر انتقال دادهها را دچار ناامنی میکند. وقتی روی شبکه یک شرکت یا اداره ویپیان فعال شود باید دائم مراقب ورود برنامههای غیرمجاز باشید. مخصوصا باید دانست که از نظر ایمنی شبکه، فرقی بین ویپیان رایگان و پولی نیست.»
اگر فیلترشکنها آنقدر زیاندارند پس چرا در کشورهایی که اینترنت محدودیتی ندارد هم وجود دارند؟ نقرهکار میگوید:«ویپیان برای ناشناسماندن، عبور از دسترسیهای محلی، حساب کاربری غیرمجاز و تغییر شرط سنی مورد استفاده قرار میگیرد.»
دلالان اینترنتی
الان که اینترنت جهانی تا حدی وصل شده است در حسابهای ایکس (توییتر) و گروههای تلگرام، بعضی از صاحبان مشاغل اینترنتی بهدنبال خرید ویپیان خوب هستند. نقرهکار درباره ساماندهی ویپیانها که قبلا چندبار مطرح شده بود میگوید:«اگر فیلترکردن از سوی یک نهاد انجام میشد شاید این کار ممکن بود اما روند فیلترکردن در ایران پیچیده است و مراکز تصمیمگیری متعدد دارد. از طرف دیگر گروهی سودجو روی فروش ویپیان سرمایهگذاری کردهاند و هرچه بازار آشفتهتر باشد و فیلتر ادامه داشته باشد درآمد بیشتری دارند.»