گزارش
علیه حاکمیت دیجیتال
نتبلاکس به بخشی از تبلیغات خصمانه دشمنان علیه ایران تبدیل شده است
گروه دانستنیها
این روزها بار دیگر نام نتبلاکس(NetBlocks) را در فضای مجازی بهوفور مشاهده میکنیم؛ سایتی که گویا خود را مسئول اطلاعرسانی لحظه به لحظه درباره شرایط قطعی اینترنت در ایران میداند و به دستاویزی برای دشمنان تبدیل شده است. در اصل این سایت نهادی است که با گزارشهای خود عملا در حوزه سیاسی و رسانهای علیه کشور عمل میکند، حتی اگر چنین هدفی را اعلام نکند. نتبلاکس خواسته یا ناخواسته دقیقا مسائل امنیتی و حاکمیت دیجیتال کشور را هدف قرار داده است.
نتبلاکس چیست؟
یک نهاد مستقل ناظر بر وضعیت دسترسی به اینترنت در جهان است که با استفاده از دادههای فنی، قطعیها، محدودسازیها و اختلالات شبکه را پایش و گزارش میکند. این نهاد خود را یک سازمان غیرانتفاعی در حوزه شفافیت دیجیتال معرفی میکند و گزارشهای آن در رسانههای بینالمللی، گزارشهای حقوق بشری و تحلیلهای فناوری بهطور گسترده مورد استناد قرار میگیرد. مقر این سازمان در لندن است و بهعنوان یک شرکت خصوصی ثبتشده در انگلستان و ولز فعالیت میکند. این نهاد در سال۲۰۱۷ میلادی توسط آلپ توکر تاسیس شده و هدف خود را رصد اینترنت جهانی و حمایت از دسترسی باز و آزاد به اینترنت اعلام کرده است. حالا تصورش را بکنید که یک سازمان غیرانتفاعی که درآمد ندارد، چرا باید مدعی حمایت از اینترنت آزاد در دنیا شود و این کار با همه هزینههایش چه سودی برای آنها دارد؟
زیر سؤال رفتن حاکمیت دیجیتال
مدیریت اینترنت در شرایط بحرانی بخشی از حاکمیت ملی هر کشوری است؛ درست همانگونه که دولتها میتوانند در شرایط اضطراری، محدودیتهای رفتوآمد یا مقررات امنیتی اعمال کنند. پیشتر درباره موارد مختلف قطع یا محدود کردن اینترنت و شبکههای اجتماعی در کشورهایی همچون آمریکا، فرانسه، ترکیه، هند، مالزی و... برای کنترل امنیتی مطالبی را منتشر کرده بودیم. از این منظر، گزارشدهی خارجی درباره این تصمیمات، نوعی دخالت در حوزه حاکمیت داخلی تلقی میشود.
دخالت غیرمستقیم در مسائل امنیت ملی
در نگاه امنیتی میتوان گفت که گزارشهای لحظهای نتبلاکس درباره قطعی موقتی اینترنت در ایران میتواند به بازیگران خارجی، رسانههای معاند و یا گروههای سازماندهنده آشوبها کمک کند تا خود را برای ایجاد اغتشاش و تشویش اذهان عمومی در داخل و خارج از کشور محق بدانند.
مرجع رسانههای بینالمللی علیه ایران
در بسیاری از گزارشهای رسانههای غربی درباره ایران دادههای نتبلاکس بهعنوان منبع اصلی ذکر میشود. این امر باعث شده که روایت محدودسازی اینترنت در ایران بهسرعت در سطح جهانی منتشر شود و در کنار آن تحلیلهای سیاسی و حقوق بشری فاقد هرگونه اعتبار علیه جمهوری اسلامی ایران شکل بگیرد.
حق حاکمیت دیجیتال
در تــعریــف«حــق حاکــمیت دیجیتال»
Digital Sovereignty مفهومی نسبتا جدید در ادبیات حقوق، سیاست و فناوری است که به این ایده اشاره دارد:
هر کشوری حق دارد بر زیرساختهای دیجیتال، دادهها، شبکههای ارتباطی و فضای مجازی مرتبط با قلمرو خود کنترل، قانونگذاری و مدیریت مستقل داشته باشد.
این مفهوم از همان اصل کلاسیک «حاکمیت ملی» میآید اما بهجای زمین، مرز و آسمان، درباره اینترنت، داده و فناوری صحبت میکند.