مأموریت: حفاظت از حریم پایتخت

پریسا نوری| روزنامه‌نگار

 حریم تهران به‌عنوان تنفسگاه پایتخت، نقش مهمی در کیفیت زندگی شهروندان دارد، اما برای مافیای ساخت‌وساز، بستر سودهای هنگفت است. به همین دلیل در طول شبانه‌روز از این محدوده محافظت می‌شود تا از دست‌درازی متخلفان در امان بماند. خداداد کاشفی، مدیرعامل شرکت «شهربان و حریم‌بان» شهرداری تهران با حضور در تلویزیون همشهری ضمن تشریح ماموریت این شرکت، از اقدامات انجام‌شده و چالش‌های پیش‌رو در این حوزه می‌گوید.

3 مأموریت کلیدی در حوزه شهر
فعالیت شرکت شهربان و حریم‌بان در 3حوزه شهر، معبر و حریم تعریف می‌شود. این موضوع در حوزه شهر، جلوگیری و رفع تخلف از ساخت‌وسازهای فاقد پروانه، در حوزه معبر، برخورد با سد معبر و در حوزه حریم، شناسایی ساخت‌وساز غیرمجاز در حریم شهر تهران را شامل می‌شود.

چالش‌های جغرافیایی 
گشت‌زنی در بخش‌های مختلف حریم چالش‌های خاصی دارد. به‌عنوان مثال در منطقه۲۲ مسیرهای کوهستانی و صعب‌العبوری هست که امکان چپ‌شدن خودرو زیاد است. در جنوب تهران هم گرچه به‌دلیل دسترسی‌های متعدد و مسطح‌بودن گشتزنی آسان است، اما گسترده‌بودن حریم در این محدوده کار را دشوار می‌کند.

از گشت فیزیکی تا هوشمندسازی
صیانت از حریم توسط نیروهای حریم‌بان انجام می‌شود. نیروها به‌طور مستمر در زمینه‌های تخصصی، حقوقی و نحوه برخورد آموزش می‌بینند. از طرفی تجهیزات به‌روز می‌شود؛ مثلا قرارداد جدیدی برای تامین خودروهای مناسب‌تر و ایمن‌تر برای گشتزنی منعقد شده است. اما بخش کلیدی در هوشمند‌سازی‌ نظارت است که با تأکید مدیریت شهری اجرایی می‌شود.
تجهیز به چشم‌های دیجیتال
برای افزایش دقت و کاهش خطا، لباس‌ها و خودروهای نیروهای شهربان و حریم‌بان به دوربین مجهز شده است؛ یعنی 5دوربین روی هر خودروی گشت و 54دوربین ثابت در ورودی‌های حریم نصب شده است. قراردادی هم برای نظارت هوایی با هلی‌شات منعقد شده که تغییرات را هوشمند رصد و تحلیل می‌کند؛ چون هوشمندسازی نظارت را دقیق‌تر، سالم‌تر و مؤثرتر می‌کند. البته حذف کامل نیروی انسانی ممکن نیست، اما ترکیب آن با فناوری، نتیجه بهتری دارد.

51درگیری در سال گذشته
مهم‌ترین چالش شهرداری در حفاظت از حریم برخوردهای فیزیکی متخلفان است که منجر به ضرب‌وجرح نیروهای ما می‌شود. از ابتدای سال تاکنون نیروهای ما ۵۱مورد درگیری منجر به جرح داشته‌اند. در همین راستا هرچه پشتوانه قضایی برای ضابطان قوی‌تر باشد، نیروهای ما دلگرمی بیشتری دارند و بهتر می‌توانند ماموریت خود را انجام دهند.
لزوم همراهی شهروندان
با وجود مشکلات اقتصادی و معیشتی، بساط‌گستری را نمی‌شود انکار کرد، اما در موارد متعددی باندها و گروه‌های سازمان‌یافته بساط‌گستری را مدیریت می‌کنند. متأسفانه نگاه ترحم‌آمیز و گاهی همراهی برخی شهروندان با این افراد مانع فعالیت نیروهای شهربان می‌شود. برای کاهش معضل سدمعبر از شهروندان درخواست می‌کنیم موارد را به سامانه137 گزارش دهند و از بساط‌گسترها خرید نکنند.

ارائه آموزش‌های تخصصی
حدود 2هزار نیروی فعال در حوزه رفع سدمعبر داریم که روزانه ۴ تا ۵هزار ماموریت انجام می‌دهند. این افراد آموزش تخصصی کنترل خشم دیده‌اند و به آنها تأکید شده که حتی درصورت مواجهه با تهاجم، برخورد فیزیکی نکنند و راه را برای پیگیری قانونی باز بگذارند. آنچه گاهی در فضای مجازی می‌بینید، معمولا بخش پایانی ماجراست و اغلب نیروهای ما ابتدا با تذکر اقدام می‌کنند و گاه خودشان قربانی تهاجم می‌شوند. درحال‌حاضر 114نقطه بحرانی سدمعبر را در سطح شهر شناسایی کرده‌ایم که با کمک نیروی انتظامی تا پایان سال آنها را رفع می‌کنیم.

حضور در خط مقدم جنگ
شرکت شهربان و حریم‌بان ظرفیت فوق‌العاده‌ای دارد. به‌عنوان مثال، در دوران جنگ ۱۲روزه وقتی بسیاری از دستگاه‌ها دورکار شدند، تمام نیروهای ما ۲۴ساعته و شیفتی در خط مقدم حضور داشتند تا امنیت و انضباط شهر حفظ شود و حدود ۲۰نوع ماموریت مختلف انجام دادند.

سدمعبرهای صنفی و برخوردهای فیزیکی با عوامل
برخلاف تصور عموم، حدود 75درصد سدمعبرها «صنفی» هستند؛ یعنی مغازه‌داران خودشان جلوی مغازه را اشغال می‌کنند یا اجاره می‌دهند؛ 15درصد وانت‌بارها و بخش کوچکی هم دستفروشان نیازمند هستند. ما با شرکت ساماندهی مشاغل همکاری می‌کنیم تا از طریق راه‌اندازی بازارهای فاخر یا اختصاص مکان‌های مشخص و دارای مجوز، هم معیشت افراد آسیب نبیند و هم نظم شهری برقرار شود.