تجمیع 21پلاک فرسوده در یک خیابان

مهدی اسماعیل‌پور | روزنامه‌نگار 

سال‌هاست که محله‌های مختلفی در شهر تهران مشکل بافت فرسوده و ناپایدار دارند. نوسازی از طریق تجمیع پلاک‌های فرسوده آن هم به‌دست خود مردم صرفا با کمک و تسهیلگری شهرداری یکی از برنامه‌های مدیریت شهری در این دوره است. در کنار پروژه‌های بزرگ نوسازی از قبیل نفرآباد و اسلام‌آباد، تجمیع و نوسازی پلاک‌های فرسوده در گوشه‌وکنار شهر نیز در جریان بوده و رونق پیدا کرده است که تازه‌ترین رویداد به منطقه4 در شمال‌شرق پایتخت رسیده است. 

80واحد نو جایگزین 21پلاک فرسوده 
نوسازی محله‌های مختلف تهران با تجمیع بلوک‌ها در مناطق مختلف درحال اجراست. این بار نوبت به محله مجیدیه در منطقه4 رسید تا کلنگ تجمیع 21پلاک بافت فرسوده بر زمین بخورد. مالکان این خانه‌ها با چهره‌هایی راضی و خندان در بن‌بست یوسفی جمع شده‌اند تا این پروژه نوسازی کلنگ‌زنی شود. نخستین کلنگ را یکی از ساکنان محله که پدر شهید است بر زمین می‌زند. بعد از او به‌ترتیب مدیرعامل سازمان نوسازی شهرداری تهران و شهردار منطقه این کار را تکرار می‌کنند. آخرین کلنگ را هم سازنده بخش خصوصی که قرار است این 21بلوک را نوسازی کند بر زمین می‌زند. قرار است به‌جای این خانه‌های قدیمی که قدمت اغلب آنها به بیش از 50سال قبل برمی‌گردد، تا 2سال آینده بلوکی هشت‌طبقه با 80واحد ساخته شود. در این پروژه تمام کارها به‌دست خود مردم انجام می‌شود و شهرداری نقش تسهیلگر و ارائه‌دهنده مشوق را دارد.

زمین بایر شمیران‌نو مرکز فرهنگی-آموزشی می‌شود
بعد از کلنگ‌زنی نخستین پروژه، برنامه بعدی بازدید از زمینی وسیع و بایر در محله شمیران‌نو است. این زمین طرح مصوب کمیسیون ماده5 را دارد؛ زمینی که با توجه به نوع سند زمین، امکان ساخت‌وساز بیش از 2طبقه در آن فراهم نبود اما حالا با تغییر کاربری امکان ساخت‌وساز تا 6طبقه برای مالکان این زمین فراهم شده است. با توجه به ارزش افزوده ایجادشده، بخشی از زمین با هدف ساخت سرانه‌های آموزشی، فرهنگی و فضای سبز برای محله و مردم در اختیار شهرداری منطقه قرار گرفته است. این زمین شامل 12قطعه 1550مترمربعی است. دکل بزرگی هم در داخل زمین قرار دارد که قرار است در ساخت‌وسازها حریم آن رعایت شود.

بافت فرسوده منطقه4
منطقه4 با اینکه در پهنه شمالی تهران قرار دارد، یکی از 18منطقه پایتخت است که مشکل بافت فرسوده و ناپایدار دارد. مساحت بافت فرسوده این منطقه به حدود 60هکتار می‌رسد. براساس آمارها 2677نفر در 403پلاک (پارسل) فرسوده منطقه4 سکونت دارند. البته این 60هکتار تنها 9درصد از کل مساحت منطقه4 را شامل می‌شود. بیشترین مشکل بافت فرسوده منطقه4 در محله‌های خاک‌سفید و شمیران‌نو خلاصه می‌شود. دلیل این موضوع هم مشکل‌داربودن سند و مالکیت اغلب خانه‌هاست.

شمیران‌نو و خاک سفید نوسازی می‌شوند
بیش از 70درصد پلاک‌های خاک‌سفید و شمیران‌نو متعلق به ساکنان آنها نیست! یعنی مردم خانه‌هایشان را در زمینی که در مالکیت افراد دیگری است، ساخته‌اند. شهرداری منطقه برای نوسازی و تجمیع پلاک‌های فرسوده و ریزدانه این محله‌ها با همکاری سازمان نوسازی شهرداری تهران آستین‌ها را بالا زده و برنامه‌هایی دارد. ازجمله این برنامه‌ها تهاتر زمین‌های متعلق به شرکت واحد اتوبوسرانی در محله شمیران‌نو برای ساخت یک‌شهرک مسکونی نمونه است تا به‌این‌ترتیب مشکل چندین‌ساله این محله تهران برطرف شود. همچنین تلاش‌هایی برای حل مشکل سند املاک خاک‌سفید آغاز شده تا با رفع موانع حقوقی، راه برای تجمیع و نوسازی این محله هموار شود.
اتفاق خوبی برای مردم و محله است 
یوسف فضلی، مالک خانه فرسوده:حدود 23سال است که ساکن کوچه یوسفی هستم. عمر میانگین خانه‌های این کوچه 50سال است. البته از عمر برخی خانه‌ها مانند خانه‌ای که خودم ساکن آن هستم بیش از 50سال می‌گذرد. اتفاق خوبی برای ما افتاده است. هم خانه‌های قدیمی ما نوسازی می‌شود و هم محله شکل و شمایل بهتری پیدا می‌کند.

توان مالی نوسازی را نداشتیم
پرویز نوروزی، مالک خانه فرسوده:قرارداد نوسازی خانه‌ها را بسته‌ایم و قرار است دوساله خانه جدید ساخته و به ما تحویل داده شود. خودمان هم دوست داشتیم خانه‌های قدیمی و فرسوده‌مان را بسازیم؛ اما توان مالی آن را نداشتیم. ما ساکنان کوچه همه از این اتفاق خوشحالیم و امیدواریم شهرداری هم تا تحویل خانه‌ها حامی و کمک‌حال ما باشد.

زنجیره تجمیع‌‌ بلوک‌های 17 تا 30واحدی درحال اجراست 
علی‌اصغرکمالی‌زاده، مدیرعامل سازمان نوسازی شهرداری تهران: نوسازی زمانی موفق است که چند شاخصه داشته باشد. شاخص اول این است که توسط خود مردم انجام شود. در پروژه تجمیع 21پلاک در منطقه4 هم یک پای کار خود مالکان هستند. زنجیره تجمیع‌های بلوک‌های 17 تا 30واحدی به‌صورت متوالی در همه 18منطقه دارای بافت فرسوده ازجمله مناطق 4، 11 و 15 اجرا شده یا درحال اجراست و شهرداری تهران درحال شکل‌دادن یک‌زنجیره تولید بافت کارآمد است. امیدوارم در حوزه بافت فرسوده بتوانیم کارهای بزرگی انجام دهیم. در این دوره از مدیریت شهری کارهای بی‌سابقه‌ای برای نوسازی بافت فرسوده انجام شده که یک نمونه آن باغ‌راه حضرت فاطمه زهرا(س) است. در نفرآباد هم سال‌ها 500پلاک فریز بود که نوسازی آن درحال اجراست. پروژه‌های 1100واحدی اسلام‌آباد و 1500واحدی ده‌ونک هم در همین دوره از مدیریت شهری کلنگ‌زنی خواهد شد.