چطور تاب‌آوری خود را در بحران‌ها افزایش دهیم؟

پروانه بندپی؛ روزنامه‌نگار

در هیاهوی پرفرازونشیب دنیای امروز، از بحران‌های اقتصادی گرفته تا مسائل اجتماعی و حتی تنش‌هایی مثل جنگ، «تاب‌آوری» دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت انکارناپذیر برای بقا و حفظ سلامت جسم و روان انسان است.

تاب‌آوری به چه دردی می‌خورد؟
مطهره شریفی، روانشناس و مشاور به همشهری‌آنلاین می‌گوید: تاب‌آوری به‌معنای حفظ روحیه، انسجام اجتماعی و توانایی بازسازی زیرساخت‌ها و حتی زندگی در دل ویرانی‌هاست. افرادی که تاب‌آوری بالاتری دارند، بهتر می‌توانند با شوک اولیه، استرس مزمن ناشی از درگیری‌ها و فقدان‌های پی‌درپی کنار بیایند. این توانایی نه‌تنها به بقای فردی کمک می‌کند، بلکه شالوده اصلی بازسازی جوامع بعد از پایان درگیری‌ها را هم تشکیل می‌دهد.
اما تاب‌آوری را چگونه می‌توان یاد گرفت و دقیقا چه فواید و نتایجی برای انسان‌ها دارد؟ شریفی، روانشناس معتقد است: تاب‌آوری مجموعه‌ای از مهارت‌های قابل یادگیری است. ایجاد روابط حمایتی قوی، داشتن دیدگاه مثبت و واقع‌بینانه نسبت به مشکلات، پذیرش تغییر به‌عنوان بخشی از زندگی، تعیین اهداف واقع‌بینانه و تلاش برای دستیابی به آنها، مراقبت از سلامت جسمی و روانی و همچنین کمک‌خواستن درصورت نیاز، همگی از عواملی هستند که به تقویت تاب‌آوری کمک می‌کنند.

هنر بقا و حفظ سلامت روان در دل سختی‌ها
این روانشناس و مشاور بر اهمیت «معناداری» در زندگی تأکید دارد و می‌گوید: اعتقاد به‌معناداربودن زندگی به تاب‌آوری بیشتر ما در دل بحران‌ها کمک می‌کند. وقتی افراد احساس می‌کنند که زندگی‌شان هدف و معنا دارد، حتی در سخت‌ترین شرایط، انگیزه بیشتری برای ادامه‌دادن و غلبه بر موانع و تحمل مشکلات خواهند داشت.

اگر تاب‌آوری را بلد نباشیم، چه اتفاقی می‌افتد؟
به‌گفته این روانشناس، اگر افراد تاب‌آوری را یاد نگیرند، ممکن است در مواجهه با مشکلات احساس درماندگی کنند، اضطراب و افسردگی در آنها افزایش یابد و درکل نتوانند به‌طور مؤثر با موقعیت‌های دشوار مقابله کنند. این موضوع می‌تواند بر سلامت‌روان، روابط اجتماعی و حتی موفقیت‌های شغلی و تحصیلی آنها تأثیر منفی بگذارد، درحالی‌که تاب‌آوری به ما کمک می‌کند که  راه‌حل پیدا کنیم و امید خود را از دست ندهیم.